PFAS in kraanwater: wat speelt er in Nederland?

PFAS in kraanwater: wat speelt er in Nederland?

In september 2026 publiceerde Greenpeace een onderzoek waar veel mensen van schrokken: in ruim een derde van de Nederlandse huishoudens bevat het kraanwater meer PFAS dan het RIVM adviseert. Wat betekent dat? Is je kraanwater nog veilig? En moet je overstappen op flessenwater? (Kort antwoord: nee.) We zetten de feiten op een rij.

Wat is PFAS?

PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) is de verzamelnaam voor zo'n 10.000 door mensen gemaakte chemische stoffen. Ze worden gebruikt omdat ze water, vet en vuil afstoten, bijvoorbeeld in de antiaanbaklaag van pannen en in waterdichte regenkleding.

Het probleem: PFAS breken in de natuur nauwelijks af. Daarom worden ze ook wel forever chemicals genoemd. Via lozingen, uitstoot en afgedankte producten komen ze in de bodem, de lucht en het water terecht, en daar blijven ze.

Hoe komt PFAS in je kraanwater?

Nederlands drinkwater wordt gemaakt van grondwater of van oppervlaktewater, zoals water uit rivieren. Volgens het RIVM zit er in drinkwater dat van oppervlaktewater wordt gemaakt meer PFAS dan in drinkwater uit grondwater. Rivieren als de Rijn nemen vervuiling uit het buitenland mee Nederland in.

Drinkwaterbedrijven doen hun best om PFAS eruit te halen, maar de stoffen zijn lastig te zuiveren en de bedrijven kunnen de vervuiling niet bij de bron stoppen.

Wat zegt het RIVM?

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onderzoekt PFAS al jaren. De belangrijkste conclusies:

  • Nederlanders krijgen te veel PFAS binnen. Via voedsel en drinkwater samen komen veel mensen boven de gezondheidskundige grenswaarde.
  • Langdurige blootstelling kan gevolgen hebben. Wie over een lange periode kleine hoeveelheden PFAS binnenkrijgt, kan daar volgens het RIVM een negatief effect van ondervinden op het immuunsysteem.
  • Een strengere norm. Wettelijk mag er volgens de Europese regels maximaal 100 nanogram PFAS in een liter drinkwater zitten. Het RIVM adviseert op basis van nieuwere wetenschappelijke inzichten een veel strengere waarde: 4,4 nanogram per liter.

Wat zegt Greenpeace?

Greenpeace analyseerde de openbare meetgegevens van alle tien Nederlandse drinkwaterbedrijven en beoordeelde die met de methode van het RIVM. De uitkomsten:

  • Bij ruim een derde van de huishoudens ligt de PFAS-waarde in het kraanwater boven de RIVM-advieswaarde van 4,4 nanogram per liter.
  • Vooral West-Nederland, en dan met name Noord-Holland, scoort hoog. Rond Zaandam en IJmuiden ligt de waarde ruim drie keer boven het advies, rond Alkmaar en Den Helder zo'n tweeënhalf keer en in Amsterdam ruim twee keer.
  • Overal blijft het water nog ruim binnen de wettelijke Europese norm van 100 nanogram per liter.

Greenpeace lanceerde ook een postcodechecker, waarmee je kunt zien hoeveel PFAS er in het kraanwater in jouw buurt zit. Net als het RIVM adviseert Greenpeace om gewoon kraanwater te blijven drinken. De organisatie pleit vooral voor een verbod op PFAS, zodat het probleem bij de bron wordt aangepakt.

Moet je je zorgen maken?

Het eerlijke antwoord: geen paniek, maar ook geen reden om het te negeren.

Nederlands kraanwater is veilig en voldoet aan de wettelijke normen. Overstappen op water in plastic flessen is geen goed idee: dat levert bergen wegwerpplastic op en is bovendien niet per se PFAS-vrij. Tegelijk geven zowel het RIVM als Greenpeace aan dat de PFAS-waarden omlaag moeten. De echte oplossing ligt bij de overheid en de industrie: stoppen met het lozen en produceren van PFAS.

Wil je in de tussentijd zelf iets doen om je blootstelling te verlagen? Dan is een goed, getest waterfilter een logische stap.

Wat kun je zelf doen?

  1. Check je postcode. Bekijk via de postcodechecker van Greenpeace hoe het kraanwater in jouw regio scoort.
  2. Drink je kraanwater niet zomaar. Volgens het RIVM krijgen veel Nederlanders nu al meer PFAS binnen dan gezond is, en PFAS verdwijnt pas na jaren uit je lichaam. Elk glas telt dus mee. Overstappen op flessenwater is geen oplossing: bergen plastic en niet per se PFAS-vrij. Gefilterd kraanwater wel.
  3. Filter je water, maar kies kritisch. Niet elk filter haalt PFAS uit water. Vraag altijd naar onafhankelijke testresultaten: welke stoffen zijn getest, volgens welke methode en in welk lab?
  4. Vervang je filter op tijd. Een filter werkt alleen goed binnen zijn levensduur.

Hoe FILTR hierbij helpt

De FILTR-fles heeft een ingebouwd koolstoffilter. Je vult hem gewoon bij aan de kraan en drinkt gefilterd water, thuis en onderweg.

We hebben ons filter laten testen in een onafhankelijk, geaccrediteerd Europees lab. Het resultaat:

Vermindert PFOA, PFOS, PFHxA en PFDoS met meer dan 99%, ook aan het eind van de filterlevensduur (150 liter). Getest volgens DIN EN 17892 in een geaccrediteerd lab.

PFOA en PFOS zijn twee van de bekendste en meest onderzochte PFAS, en ook PFHxA en PFDoS halen we er voor meer dan 99% uit. We testten bewust aan het einde van de filterlevensduur, zodat je weet dat het filter ook na 150 liter nog doet wat het belooft. Wij adviseren je filter elke maand te vervangen.

Zo blijf je kraanwater drinken, met minder PFAS en zonder plastic flesjes.

Schoon water onderweg. Bekijk de FILTR-fles →

Bronnen